Bir kölenin hatira defteri

1807’de Müslüman bir bilgin olan Ömer bin Said, Senegal’den köle olarak kaçirildi. Amerika’da köle olarak satildi. Bu sirada 35 yasindaydi. Ona her türlü zorlugu yasattilar. Zorla hiristiyan yapmaya kalktilar. Ama o hiç kimsenin aklina gelmeyen bir yol iz

1832 yilinda 61 yasina geldiginde gelecek nesillere örnek olmasi için kendi hayatini anlatan 15 sayfalik arapça bir defter birakti. Hatirati neredeyse 150 yil boyunca elden ele dolastiktan sonra gün yüzüne çikti.

Bugün ABD’nde Kongre Kütüphanesi’nde olan eser, sadece Senegalli bir kölenin hayatini degil, yetistigi cografyayi ve köle tüccarlarinin acimasizligini anlatmasi bakimindan da önemlidir.


Said oglu Ömer, Bati Afrika’da Orta Senegal Nehri boyunca yer alan Futa Toro ülkesinde varlikli bir ailede dünyaya geldi. Söyledigine göre babasinin ilk evliliginden alti oglu ve bes kizi, annesinin de ilk evliliginden üç oglu ve bir kizi vardi. 


Egitimi sona erdiginde kardesleri Seyh Muhammed Seyyid, Seyh Süleyman Kimba ve Seyh Cebrail Abdal’la birlikte dogdugu beldeye geldi. Ibadetlerini aksatmaz, her yil ekinlerinin usrunu, hayvanlarinin zekatini verir, yasadigi toplumu tehdit edenlere karsi düzenlenen seferlere katilarak cihad ederdi. Bütün bunlarin arasinda, çöl ve ormanlarla dolu binlerce km yol asip Mekke ve Medine’ye giderek haci olmustu.

Hayat hikayesinde anlattigina göre; katiller sürüsünü andiran büyük bir ordunun baskinina ugradilar. Kölelik yapabilecekleri gemilere doldurdular, geride kalanlarin çogunu katlettiler. Tam bir buçuk ay süren eziyetli bir seyahatle Atlas okyanusunu astilar. ABD’nde Güney Karolina’nin Charleston limanina çikarildilar. O dönem getirilen toplam köle sayisinin yüzde 40’ini müslüman köleler olusturuyordu.