Ihyau Ulumid-din Namazin Sirlari

Imam Gazali - Semerkand Yayinlari / 2022 / Kitap

Bizi namazla rahatlar ya Bilal!

seriatin bütün sirlarini açiklamaya mani sebeplerden biri de halkin kusur (acziyet ve zafiyet) içinde bulunmasidir.Ahiret yolcusu mürid için bu kadar yeterlidir. Siddetli mücadeleciye gelince suan bu konuda onu muhatap almiyoruz.

Ebu Hureyre (r.a.) Hz. Peygambere soruyor "Ya Rasulallah! Allahtan haya nasil olmalidir?
-Kavminden salih bir insandan utandigin gibi Allahtan haya etmendir.

Namaz kilanin önünden geçenle, ihmalkar davranip uygunsuz yerde namaz kilan kimse ne kadar büyük bir vebale düstüklerini bilselerdi kirk sene beklemesinin namaz kilanin önünden geçmekten daha hayirli oldugunu anlardi.

Kim cuma günü 80 salavat getirirse, Allah onun 80 yillik günahlarini affeder.

Namaz senin yaninda ilahi yakinlik sebebi ve sultan sultani Cenabi Hakka sunmak üzere hazirladigin bir hediyedir.
Senin hediyen önce Allahu Teala'ya sunulur daha sonra da en büyük günde sana geri verilir. Tercih senindir,ister sunacagin güzellestir, istersen çirkinlestir.
Güzel yaparsan kendi menfaatinedir, çirkin yaparsan da aleyhinedir.

müezzinin sesini isittiginde kiyamet günündeki çagrinin dehsetini düsün. Hemen zahirin ve batininda davete uymaya ve kosmaya hazirlan. çünkü dünyada bu davete süratle icabet edenler büyük hesap gününde lütuf ve ihsana çagrilirlar.

Kerahet vakitlerinde kaza namazi kilmak mekruh degildir?

Namazda husu için maddeler

namazda kalp huzurunun sart oldugunu gösteren hadis ve haberler apaçik ortadadir. Su kadar var ki zahiri hükümlerde fetva, halkin hali ve kusuru göz önüne alinarak takdir edilir. Insanlar için namazin bütününde kalp huzurunu sart kosmak mümkün degildir. Tamamen terketmek de dogru degildir. Bu durumda namazin bir aninda olsun kalp huzuru ve uyanikligi sart kosulmasi gerekmektedir. Bunun için en uygun olani, tekbirin alindigi andir.

Namazin kendisiyle tamamlandigi ve hayat buldugu batini manalar (Namaz sirasinda kalpte bulunmasi gereken hal ve düsünceler)

Kalp huzuru: Bu, kalbin yaptigi isin ve konustugu seyin disindaki islerden bosaltmaktir. O zaman yaptigi isi ve söyledigi sözü ayni anda bilir, fikri onlarin disindaki yerlerde dolasmaz.

Tefehhüm: Namazda sözün manasini anlamak kalp huzurundan sonra meydana gelen bir istir. Okunan Kuran'in ve yapilan tesbihin manasini anlamak gerekir.

Tazim: Cenabi Hakki yüceltme, kalbin okunan seyi bilmesinden ve anlamasindan sonra olusan bir durumdur. Bir adam kölesine bir söz söyler, köle söylenen sözde kalbini hazir eder, ne söyledigini bilir manasini anlar. Fakat efendisine tazimde bulunmaz (onu kalbinde ve gözünde yüceltmez)

Heybet: (saygi içinde korku) Tazimden (saygidan) meydana gelen bir durumdur. Akrepten, kölenin kötü huyundan veya benzeri seylerden korkmaya heybet korkusu denmez. Bilakis gözde ve gönülde gerçekten yüce olan bir sultandan korkmaya mehabet(heybet ve saygi korkusu) denir.

Reca (ümit): Meliklerden çekinen ve onlarin zulmünden korkan pek çok kimse vardir ki ondan bir iyilik beklemez. Kul için uygun olan, kusurundan dolayi yüce Allah'in azabindan korktugu gibi, kildigi namazla da O'ndan sevap ümit etmektir.

Haya (utanma): Hayanin kaynagi, eksiklerinin oldugunu farketmek ve günahini düsünmektir. Haya olmadiginda korku, ümit olsa da kusurunu anlamayabilir, hatasini farketmeyebilir.

Kalp huzurunun sebebi, himmettir. Yani gönülden gayrete gelmektir. Çünkü senin kalbin, himmetine tabidir. Bir sey senin için mühin olunca(sen onu kendine dert edince) kalp istese de istemese de ona yönelir. Kalp bu hal üzere yaratilmistir ve ona musahhar kilinmistir.
Kalp namazda hazir olmadigi (ne okudugunu bilmedigi) zaman iptal olmus, devre disi kalmis degildir. Bilakis himmetin yöneldigi dünya isleri içinde dolasip durmaktadir. Kalp huzurunu elde etmenin tek yolu, bütün himmeti namaza yöneltmektir.
Kul asil aranan seyin namaza bagli oldugunu bilmedikçe himmeti ona yönelmez. Bu da ahiretin dünyadan daha hayirli ve ebedi, namazin da ahiret saadetine vesile olduguna inanip, süphesiz tasdik etmektir.